← Bestuur & democratie Deel op X

Steun het landelijk invoeren van een kleiner stembiljet vanaf 2029

schatkist −€ 0,1 mld overheid: € 12/jr per huishouden meer

Op de agenda sinds 3 november 2026

Minister Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wil een kleiner en overzichtelijker stembiljet landelijk invoeren. Alle kiezers stemmen vanaf de Europese verkiezingen van 2029 met dit nieuwe biljet. Hiermee wordt het stembiljet in heel Nederland hetzelfde. Het voorstel is vanaf 2 november 2026 in internetconsultatie. Het nieuwe stembiljet is de afgelopen drie verkiezingen al in elf gemeenten getest, waardoor er praktijkervaring is opgedaan voordat het landelijk wordt ingevoerd. Op het nieuwe biljet kruist de kiezer de partij en het nummer van de kandidaat aan. De namen van de kandidaten staan op een lijst in het stemhokje. Voor het landelijk invoeren van dit biljet wordt een geraamd begrotingseffect van circa 0,1 miljard euro becijferd, met een bandbreedte van 0,0 tot 0,26 miljard euro.

Redactioneel bewerkt door AI op basis van de inzending.

0 0 0 0
AI-redactie 2 uur geleden

In het nieuws

  • Om de verkiezingen toegankelijker te maken, is een kleiner en overzichtelijker stembiljet ontwikkeld. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) wil dit nieuwe stembiljet landelijk invoeren. Het wetsvoorstel hiervoor is...

    Rijksoverheid · 18 uur geleden

Samengevat door AI op basis van openbare berichten. Alleen bron en datum, geen externe verwijzingen.

Jouw toelichting

telt niet mee in de cijfers

Een voorwaarde, een zorg of een mechanisme. De AI zet het op de juiste plek: als nuance, als risico of als aanname-voorstel.

Log in om een toelichting te geven

Het voorstel om vanaf 2029 een kleiner en landelijk uniform stembiljet in te voeren, met een geraamd begrotingseffect van circa 0,1 miljard euro, raakt de profielen van de meeste partijen niet. Naar verwachting stemmen VVD en JA21 voor vanwege de pragmatische en eenvoudige opzet, terwijl de overige partijen zich onthouden.

Impact op de begroting

AI-schatting
  • Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties +€ 0,1 mld

    € 5,1 → € 5,2 mld · Aanname: landelijke invoering van het nieuwe stembiljet vraagt eenmalige uitgaven voor ontwerp, drukwerk, distributie en voorlichting, onder verantwoordelijkheid van BZK. Het bedrag is klein; de band is breed omdat de kosten nog niet zijn geraamd.

    bandbreedte: € 0 – € 0,3 mld

Uitgaven +€ 0,1 mld bandbreedte: € 0 – € 0,3 mld
Rijksinkomsten € 0 mld

Uit de schatkist

€ 0,1 mld

bandbreedte: € 0 – € 0,3 mld

≈ € 12 per huishouden per jaar
hetzelfde bedrag, gedeeld door het aantal huishoudens

De bandbreedte is de onzekerheid van de AI-schatting; de doorrekening gebruikt het midden. Vaste maatregelen hebben één bedrag.

Verwachte keuze per partij

  • VVD Voor Het profiel is pragmatisch en gericht op beperkte lasten en efficiënte uitvoering. Het voorstel kost naar verwachting weinig en legt geen extra lasten op.
  • D66 Onthouding Het profiel gaat niet over kiesprocedures of stembiljetten. Er is geen standpunt waaruit een keuze volgt.
  • PVV Onthouding Het profiel bevat geen standpunt over het stembiljet of de vormgeving van verkiezingen. Het accent ligt op migratie, energie en belastingen.
  • CDA Onthouding Het profiel bevat geen standpunt over het stembiljet. Het voorstel raakt niet aan de genoemde beleidsterreinen.
  • SP Onthouding Het profiel focust op inkomen, zorg en wonen. Over kiesprocedures is geen standpunt opgenomen.
  • Partij voor de Dieren Onthouding Het profiel benoemt geen standpunt over verkiezingsprocedures. De nadruk ligt op klimaat, natuur en belastingen.
  • BBB Onthouding Het profiel bevat geen standpunt over het stembiljet. Het richt zich op stikstof, boeren en lastenverlichting.
  • Volt Onthouding Het profiel gaat over Europees beleid, klimaat, zorg en belastingen. Over het stembiljet is geen standpunt opgenomen.
  • ChristenUnie Onthouding Het profiel bevat geen standpunt over kiesprocedures. De nadruk ligt op natuur, zorg en wonen.
  • SGP Onthouding Het profiel benoemt geen standpunt over het stembiljet. Het richt zich op soevereiniteit, klimaatregels en belastingen.
  • DENK Onthouding Het profiel bevat geen standpunt over verkiezingsprocedures. De nadruk ligt op sociale thema's en onderwijs.
  • JA21 Voor Het profiel pleit voor een eenvoudiger stelsel en beperkte lasten. Een overzichtelijker stembiljet past bij die lijn, en de kosten zijn beperkt.
  • FVD Onthouding Het profiel pleit voor een kleinere overheid, maar bevat geen standpunt over het stembiljet of kiesprocedures.
  • PRO Onthouding Het profiel gaat over klimaat, zorg, wonen en belastingen. Over het stembiljet is geen standpunt opgenomen.

Indicatieve inschatting op basis van partijprofielen en begrotingen, geen officiële partijpositie.